HoLEP yöntemi kimlere uygulanır?

HoLEP yöntemi iyi huylu prostat büyümesi nedeniyle cerrahi gerektiren bütün hastalara uygulanabilir. Bu hastalar:

  • Daha önce ilaç tedavisi alıp fayda görmeyen hastalar
  • İdrar yapamayıp sonda takılması gereken hastalar
  • Büyüyen prostat nedeniyle böbreklerinde şişme olan hastalar
  • Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu ve kanaması olan hastalar
  • İdrar kesesinde taşı olan hastalar

Ameliyat gereken ancak kalp hastalıkları nedeniyle kan sulandırıcı kullanan hastalarda da HoLEP yöntemi güvenle uygulanmaktadır.


HoLEP yönteminin avantajları nelerdir?

  • Kapalı yani endoskopik yöntem olduğu için dışardan herhangi bir kesi yapılmaz. Bu nedenle açık yöntemlere göre erken taburcu edilir hastalar. Yara bakımı pansumanı gerekmez. Diğer endoskopik yöntemlerle kıyaslandığında ise HoLEP daha kısa süre hastanede kalma, hızlı iyileşme ve daha erken sosyal hayata dönme süresi ile ön plana çıkar.
  • Ameliyat sonrası takılan idrar sondası daha kısa sürede çıkarılır.
  • Ameliyat sırasında prostat dokusunda giren damarlar lazerle kapatılır. Dolayısıyla ameliyat sırasında kanama çok daha az görülür.
  • HoLEP yönteminde kullanılan lazer enerjisi dokuda 0.4mm derinlikte etkilidir. Prostat yanından geçen sertleşmeyi sağlayan sinirler zarar görmez. Ameliyat sonrası sertleşme sorunu görülmez.
  • Her boyuttaki prostat hastasına güvenle uygulanabilmektedir. Özellikle büyük prostatı olan hastalarda altın standart tedavi seçeneğidir.
  • Kan sulandırıcı kullanan hastalarda diğer yöntemlere göre daha güvenlidir.
  • Diğer lazer (green-light veya red-light) ile prostat tedavilerinde prostat dokusu buharlaştırılmaktadır. Patolojik inceleme doku alınmadığı için mümkün değildir. HoLEP yönteminde ise prostat dokusu lazerle çıkarılıp patolojiye detaylı inceleme için gönderilmektedir. Çıkarılan dokuda prostat kanseri var mı yok mu öğrenilebilmektedir.
  • Elektrik enerjisi kullanılan yöntemlerde hastalarda ameliyat sonrası ağrı ve yanma gibi şikayetler daha sık olur. HoLEP yönteminde ise bu şikayetler daha az görülür.
  • HoLEP yönteminde büyüyen prostat dokusu tamamen temizlendiği için tekrarlama ihtimali yoktur. Diğer endoskopik yöntemlerde prostat dokusu kaldığı için yıllar içerisinde bu kalan doku büyüyüp tekrar aynı şikayetlere neden olabilir.


İyi huylu prostat büyümesi nedir?

İyi huylu prostat büyümesi, sadece erkeklerde bulunan bir salgı bezi olan prostatın, yaşın ilerlemesi ve erkeklik hormonunun etkisiyle büyümesi durumudur.

Sebepleri tam olarak bilinmese de ilerleyen yaşa bağlı oluşan hormonal dengesizlik ve diğer bazı faktörler (genetik, obezite) neticesinde prostat bezinde büyüme oluşur. Yapılan çalışmalarda hormonal ve anatomik bir patolojisi olmayan her erkeğin 40 yaş sonrası iyi huylu prostat büyümesi ile karşılaşacağı gösterilmiştir. Bu durum bireyler arasında farklı boyutta ve şiddette ortaya çıkmaktadır.

Prostat mesaneden çıkan idrarın dışarı atılmasını sağlayan uretra denen idrar kanalının bir kısmını da içerisinde barındırır. Bu kanal prostatın ortasından geçerek dışarıya açılır. Bu kanal normal şartlarda idrarın geçişine izin verecek çapta ve boyuttadır. Fakat prostat dokusunun büyümesi sonucunda kanalın çapı giderek küçülmeye ve idrar akışına izin vermeyecek hale gelmesine neden olabilir.


İyi huylu prostat büyümesinin yol açtığı yakınmalar:

İyi huylu prostat büyümesinde iki temel sorun karşımıza çıkar. Birincisi prostatın büyüyerek mesaneden idrarın çıkmasına mekanik bir engel teşkil etmesi yani idrar akışını tıkaması, ikincisi de tıkanan idrar akımını tekrar normale döndürebilmek için mesanenin daha fazla kasılması ve buna bağlı, uzun dönemde mesane duvarının kalınlaşması ve sonucunda mesanenin genişleyip idrarı depolama ve kasılıp idrarı boşaltma fonksiyonlarını yeterince gerçekleştirememesi sorundur.

Sonuç olarak hastanın idrar akım hızı azalır, idrarı boşaltma süresi uzar, hastalarımız tek seferde idrarını boşaltamaz ve kısa sürede tekrar tekrar tuvalete gitme ihtiyacı doğar. İdrarını tam boşaltabilmek için ıkınır, uzun süre tuvalette bekler, kesik kesik ve çatallı işeme ve geceleri de tuvalete gitme ihtiyacı doğar. Özellikle geceleri idrarını yapmak için birkaç kez uyanır ve yaşam kalitesi ciddi ölçüde bozulur. Hatta bazı hastalar idrarını yapamaz hale gelir ve sonda takılması gerekebilir. Büyüyen prostat bezinde damarlanma artışı ve sonucunda kanama olabilir. İdrar yolu enfeksiyonları, mesane taşları, tıkanmaya bağlı böbrek fonksiyonlarında bozulma gerçekleşebilir.

Yukarıda sayılan şikayetlerden herhangi birinin olması prostat büyümesinden şüphelenmek için yeterli bir sebeptir ve araştırılması gerekir.


İyi huylu prostat büyümesi olan hastalarda hangi tetkikler yapılır?

Tanı koymada birinci esas hastadan iyi bir öykü almaktır. Hastanın şikayetleri, var olan hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve cerrahi öyküsü öğrenilir. Uluslararası prostat semptom skorlaması (IPSS) denilen 7 sorudan oluşan formu hastalar doldurur ve hastalığın yol açtığı şikayetlerin ciddiyeti öğrenilir. Büyüyen prostat dokusunda kanser oluşumu varlığını belirlemek amacıyla PSA (Prostat Spesifik Antijen) değeri kanda ölçülür. PSA yüksekliği tek başına prostat kanseri tanısını koydurmaz fakat PSA’yı yükseltebilecek bir sebep olmadığı durumlarda PSA değeri yüksek ise mutlaka biyopsi yapılması gerekmektedir.

Ayrıca hastalarda eşlik eden idrar yolu enfeksiyonlarının değerlendirilmesi için idrar tahlili, böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi gereklidir.

Büyüyen prostatın idrar yollarında yaptığı tıkanıklığı ve idrar akımındaki azalmayı üroflowmetri (işeme testi) denilen bir testle ölçeriz. Bu testte hastalar idrarını bilgisayara bağlı bir cihaza idrarlarını yaparlar ve idrar akım-basınç değişiklikleri kaydedilir. İdrar basıncındaki ciddi düşmeler prostatın idrar yollarını tıkadığını gösterir.

Ayrıca ultrasonografi ile böbreklerin durumu, idrar torbasında işeme problemine yol açabilecek başka hastalıkların varlığı ve en önemlisi prostatın büyüklüğü ve yapısı konusunda bilgi alırız.


İyi huylu prostat büyümesinde ilk tedavi basamağı nedir?

İyi huylu prostat büyümesinin tedavisinde ilk olarak yaşam biçimi değişiklikleri yer alır. Hastanın günlük sıvı alımını dengeli bir şekilde alması önerilir. Mesane rahatsızlığı yapabileceği öngörülen yiyecek ve içecekler (çay, kahve, acı ve baharatlı veya kabızlık yapan yiyecekler) belirlenerek kısıtlama yoluna gidilir. Özellikle gece idrara kalkma şikâyeti olan hastalara akşam sıvı alımı kısıtlanır. Hastaların bir kısmında bu tedbirler sayesinde şikayetlerde gerileme sağlanmaktadır.

Yaşam tarzı değişikliklerinin yeterli olmadığı hastalara ilaç tedavileri başlanır. Bu ilaçlar iki gruba ayrılır. Birinci gruptakiler (alfa bloker’lar) prostat ve mesane etrafındaki düz kasları gevşeterek idrarın rahat olarak akışına olanak sağlar. İkinci gruptaki ilaçlar ise prostatın küçülmesini sağlayarak etkilidir. Bu grup ilaçların etkili olabilmesi için en az 3-6 ay kullanılması gerekmektedir.


İlaç bir süre sonra yararsız hale gelebilir mi?

Prostat büyümesi ilerleyici bir hadisedir. Prostat büyümesi ilerledikçe şikayetlerde de artış olabilir ve ilaç tedavisinin yeterli olamadığı durumlar ortaya çıkabilmektedir. Bu durumda cerrahi müdahale düşünülür. Gelişen teknolojilerin tıp alanına entegrasyonu sayesinde artık prostat ameliyatları vücutta hiçbir kesi yapılmadan, prostat boyutu ne olursa olsun kolaylıkla yapılabilmektedir.


İyi huylu prostat büyümesi için kaç çeşit ameliyatı vardır?

İyi huylu prostat büyümelerinin ameliyat tekniği ile prostat kanseri ameliyatları farklılık gösterir. Büyüyen prostatı bir portakala benzetirsek prostat kanseri ameliyatlarında prostat dışındaki kapsülle yani portakal kabuğu ile birlikte çıkarılır. İyi huylu prostat ameliyatlarında ise prostat kapsülü içinde büyüyen doku yani portakalın iç kısmı çıkarılır.

İyi huylu prostat büyümesi için yapılan ameliyatlar açık ve kapalı yani endoskopik yöntemle yapılabilir:

Açık cerrahi teknikte;

Hasta anestezi altında karın alt kısmından yapılan bir kesi ile mesane içerisine girilir. Mesane içinden idrar yolunu tıkayan prostat bezi çıkarılır. Bu yöntemle hasta daha uzun süre hastanede yatar. Sondalı kalma süresi uzundur ve kanama riski daha yüksektir. Özellikle 80 gr’dan daha büyük prostatı olan hastalar için önerilir. Son yıllarda diğer tedavi seçenekleri tercih edildiği için uygulama alanı azalmıştır.

Kapalı (endoskopik) prostat ameliyatlarında;

Kameralı bir aletle dış idrar deliğinden idrar yollarına girilir ve büyüyen ve idrar yolunu tıkayan prostat bezi özel aletlerle temizlenir ve idrar kanalı açılır. Endoskopik yöntemlerde farklı enerji çeşitleri kullanılmaktadır. Kanama riski bu yöntemlerde daha az olup hastalar daha kısa süre sondalı kalmakta ve daha kısa süre hastanede yatmaktadır.


HoLEP yöntemi nedir?

Klasik endoskopik prostat ameliyatlarında idrar kanalından girilerek idrar yolunu sıkıştırıp tıkanıklığa sebep olan prostat dokusu ince ince kesilerek yol açılmış olur. Bu amaçla elektrik enerjisi kullanılır. Prostatı dıştan saran kapsül dediğimiz dokuya kadar kesi yapılamadığı için bir miktar prostat dokusu kalır. Bu prostat dokusu yıllar içerisinde büyüyerek hastada aynı şikayetlere sebep olabilir. Hatta ikinci defa ameliyat edilen hastalar da olmaktadır.

HoLEP ameliyatında ise prostat bezinin dış kısmındaki kabuk (kapsül) ile prostat dokusu (adenom) arasındaki boşluğa Holmium lazer kullanılarak girilir ve prostat dokusu kapsülden sıyrılıp idrar kesesi (mesane) içine atılır. Daha sonra morselatör denilen bir cihaz yardımıyla mesanedeki prostat dokusu parçalanarak çıkarılır. Çıkarılan prostat dokusu patolojik inceleme için laboratuvara gönderilir.

Klasik TUR ameliyatlarında prostat dokusu küçük parçalar halinde kesilmektedir. Bu işlem özellikle büyük prostatı olan hastalarda uzun sürmektedir. Eskiden büyük prostatı olan hastalar için açık cerrahi yöntem tercih edilirken HoLEP yöntemi ile artık günümüzde büyük prostatlarda altın standart yöntem olarak ön plana çıkmaktadır.

Soldaki ilk resimde idrar borusunun prostat dokusu ile tıkandığı gösterilmiştir. Ortadaki resimde ise idrar yolu prostat dokusundan tamamen temizlenmiş ve prostat kapsülü kalmıştır. Sağdaki resimde ise klasik TUR ameliyatı sonrası idrar yolunun kısmi açıldığı prostat dokusunun halen kaldığı görülmektedir.

Klasik TUR ameliyatlarında prostat dokusu küçük parçalar halinde kesilmektedir. Bu işlem özellikle büyük prostatı olan hastalarda uzun sürmektedir. Eskiden büyük prostatı olan hastalar için açık cerrahi yöntem tercih edilirken HoLEP yöntemi ile artık günümüzde büyük prostatlarda altın standart yöntem olarak ön plana çıkmaktadır