Mesane Tümörleri (İdrar Kesesi Tümörleri) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Mesane Tümörleri (İdrar Kesesi Tümörleri) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?


MESANE TÜMÖRLERİ (İDRAR KESESİ TÜMÖRLERİ)

Mesane tümörü erkeklerde kadınlardan 3 kat daha sık görülür. Erkeklerde prostat, akciğer ve kalın barsak kanserlerinden sonra dördüncü sıklıkta görülen kanserdir. Erkeklerde kanser vakalarının yaklaşık olarak %7'sini oluşturur. Kadınlarda en sık görülen dokuzuncu kanserdir ve tüm kanser vakalarının %2,5’ini oluşturur. Mesane kanseri çocukluk dahil her yaşta olabilir. Ancak genellikle orta ve ileri yaş hastalığıdır. Görülme sıklığı yaşla orantılı olarak artmaktadır.



MESANE KANSERİ İÇİN RİSK FAKTÖRLERİ

MESANE KANSERİNİN SIKLIĞINI ARTTIRAN FAKTÖRLER NELERDİR?
  • Sigara En önemli risk faktörüdür. Sigara içenlerde içmeyenlere göre risk 4 kat artmaktadır.
  • Mesleki Nedenler Boya, lastik, deri, kozmetik ve petrol sanayisinde çalışanlar daha yüksek risk altındadır. Sık idrar yolu enfeksiyonu geçirilmesi, mesane taşı ve uzun süreli sondalı kalma Siklofosfamid denilen ilacın kullanımı ile risk 9 kat artar. Mesane kanserleri kas tabakasını tutmayan yüzeyel kanserler ve kas tabakasını da tutmuş, (kas tabakasına da yayılmış) derin kanserler olarak ikiye ayrılır. Mesane tümörlerinin %80`i  yüzeyel kanserlerdir. Bunların büyük çoğunluğu  tekrar etse de %20-30 kadarı kas tabakasına ilerler yani derin bir hal alır.


MESENA KANSERİ BELİRTİLERİ NELERDİR?

Mesane tümörünün en sık bulgusu idrarda ağrısız kanamadır. İdrarda ağrısız ve aralıklı kanama, hastaların yaklaşık olarak %85'inde görülmektedir. Sık idrara çıkma, idrar yaparken yanma, zor idrar yapma gibi yakınmalar da mesane tümörünün ilk belirtileri olabilir. Kanama ile idrardan pıhtılar da gelebilmektedir. Kanama gözle görülebilir (makroskopik), mikroskobik, aralıklı veya sürekli olabilir. Bazı hastalarda sık sık idrara çıkma, idrarını yetiştirememe ve yanma gibi  belirtileri de olabilir. Bunların yanı sıra karın alt bölgesinde veya bel bölgesinde ağrı bu yakınmalara eşlik edebilir.



MESENA KANSERİNDE TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER

Tanıda idrar tetkikleri önemli yer tutmaktadır. Tam idrar tahlilinde idrarda kan hücrelerinin (eritrosit) görülmesi tümör şüphesini ortaya koymalıdır. İdrarın sitolojik değerlendirilmesi; Alınan idrar örneğinin mikroskop altında değerlendirilerek, anormal hücrelerin varlığının araştırılmasıdır. Hastalığın derecesi hakkında bilgi edinilebilinir fakat kesin tanıda her zaman yeterli olmayabilir.



MESANE KANSERİ GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ NELERDİR?

Mesane tümörü tanısında en basit görüntüleme yöntemi karından yapılan ultrasonografidir (Üriner Ultrasonografi). Belirli bir büyüklüğe ulaşan tümör ultrasonografide görüntülenebilir. Diğer yöntemler Bilgisayarlı Tomografi (CT/BT), Manyetik Rezonans (MRI) ve İntravenöz Ürografi'dir (İVP). Ayrıca Pozitron Emisyon Tomografi'si (PET) de bu hastalığın yayılım derecesini göstermede çok yararlıdır.

  • ULTRASONOGRAFİ

Tanıda en sık kullanılan ve ilk başvurulan görüntüleme yöntemi ve hastaya en az zarar verenidir. Mesane içerisindeki tümöral oluşumlar kolayca belirlenebilir.

  • BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ (BT)

Damardan verilen kontrast madde öncesinde ve sonrasında böbrek ve mesanenin kanser varlığı açısından detaylı değerlendirilmesi yanında etraf dokulara kanserin yayılımının anlaşılması konusunda fikir verir.

  • SİSTOSKOPİ

Tanı için birçok görüntüleme tekniği kullanılmasına rağmen, sistoskopi ve biopsi ile KESİN TANI konulabilir. Sistoskopi Mesane tümöründen şüphelenildiğinde kesin tanı için en kolay ve emin yöntemdir. Hem tanı hem tedavide sıklıkla yararlanılır. İdrar yolundan (üretra) optik bir aletle girilerek 8-10 kat büyütülmüş görüntülerle idrar kesesinin içerisi görülebilir ve gerekli durumlarda biyopsi alınabilir. 



MESANE KANSERİNİN EVRELEME

Mesane duvarı 3 ana tabakadan oluşmaktadır.

  1. Mukoza
  2. Lamina propria
  3. Muscularis propria (kas tabakası)

Ta tümörler mukozaya sınırlıdır. T1 tümörler ise lamina propria'ya bulaşmış tümörlerdir. T2 evresinde yüzeyel kas tabakası, T3 evresinde de derin kas tabakası tutulmuştur. Karsinoma insitu (Cis) denen tümörler de mukozada yerleşik ancak zamanında uygun tedavi yapılmadığında hasta için tehlikeli olabilecek yüksek dereceli kanserlerdir.



MESANE KANSERİNİN TEDAVİSİ

Mesane tümörü şüphesi olduğunda genel/lomber anestezi altında idrar yolundan girilerek tümör rezeke edilmelidir.

Transüretral Rezeksiyon (TUR): Elektrokoter yardımıyla rezeke edilen tümör dokuları patolojik incelemeye gönderilmelidir. Bazı olgularda idrar kesesinin normal görülen bölgelerinden de biyopsi alınmalıdır. 

Yüzeyel tümörlerde (Ta, T1) TUR kalıcı bir iyileşme sağlayabilir. Ancak birden fazla tümör varlığında veya tümör çapı 4 cm den büyük olduğunda nüks riski daha fazladır ve bu hastalarda mesane içerisi Mitomycin veya İmmun BCG gibi ilaç solüsyonuyla haftada bir kez 6-8 hafta süreyle yıkanmalıdır. Tümör adele tabakalarına bulaşmış ise (T2, T3) özellikle genç ve genel durumu iyi olan hastalarda mesanenin tamamen çıkartılması (Radikal Sistektomi) ve ardından barsak mesane yapılması en ideal tedavi yöntemidir. Bu ameliyat sonrası ortotopik mesane (idrar yoluna bağlanan barsak mesane) uygun hastalarda hasta konforu açısından en iyi yöntemdir. Buna uygun olmayan hastalarda ileal loop (karında idrar torbası taşınan yöntem) yapılmalıdır.



MESANE KANSERİNİN TAKİBİ

Mesane tümörü saptanan ve patolojik değerlendirme sonucu uygun tedavisi planlanan olgunun takipleride tedavi protokolüne uygun olarak değişkenlik gösterir. Mesane tümörlü bir hastada daima nüks riski mevcuttur. Bu nedenle hastalar hekimin önereceği aralıklarla periyodik olarak takip edilmelidir. Örneğin yüzeyel mesane tümörü saptanan ve TUR uygulanan bir hastanın takibinde sistoskopi en önemli takip aracıdır. Bu doğrultuda düzenli idrar testleri ve belirli aralıklarla kontrol sistoskopisi yapılmalıdır.