Yatak Yarası Nedir? Önlemleri Nelerdir?

Yatak Yarası Nedir? Önlemleri Nelerdir?

Yatak yaraları, vücutta basınca maruz kalan kemik çıkıntıları üzerindeki yumuşak dokularda oluşur. Eskiden bu yaralar decubitis ülser olarak tanımlanırdı. Decubitis Latince bir kelime olup sırt üstü yatma anlamındadır.

Oturan insanlarda da iskial bölgelerde yara açıldığından decubitis yerine bası yarası tanımı kullanmak daha doğrudur.



YARA NEDİR? NASIL OLUŞUR?

Yara; cilt, organ veya bir uzuvun işlevini tam görmesine engel olacakşekilde dışarıdan kaynaklanan bir travma sonucu vücutta oluşan hasara yara diyoruz. Yara tipleri açık ve kapalı olmak üzere iki tipe ayrılıyor. Deri bütünlüğünün kaybolduğu yaralara Açık yara; Deri bütünlüğünün korunduğu yaralara da Kapalı yara denir.



DİYABETİK YARA NEDİR?

Diyabet hastalarında diyabet hastalığına bağlı olarak gelişen ve kapanması zor olan yara tipidir.



DİYABETİK AYAK LEZYONLARININ OLUŞUMU (PATOGENEZ)

Diyabetin komplikasyonu olarak ortaya çıkan sinir tahribatı ve tıkayıcı damar hastalığının birlikte en çok etkilediği organ, hastanın alt ekstremitesidir. Nöropati diyabetik ayak lezyonunun başlamasında önde gelen nedendir.



NÖROPATİ VE DİYABET

Nöropati, periferik ve otonom sinirlerin tahribi (dejenerasyonu) sonucu ortaya çıkan durumdur. Nöropatinin ağırlığı, diyabetin süresi ve kan şekeri regülasyonu ile yakından ilgilidir.

Diyabetin süresinin uzadığı ve kan şeker seviyesinin uzun süre yüksek kaldığı durumlarda nöropati daha ciddi olarak karşımıza çıkar. Alkol alan diyabetlilerde nöropati daha da ağırdır ve çok daha erken yaşlarda görülür.

Duyu ve motor sinirlerin dejenerasyonu sonucu hastanın ayağı duyusuz ve deforme hale gelir. Duyusal nöropati, genellikle sinsice gelişir.  Motor nöropati ayak kaslarında zayıflama ve erimelere yol açar. Bunun sonucu denge bozukluğu gelişir. Ayağın küçük kaslarındaki zayıflık eklemlerde bozukluğa neden olur.



AÇIK YARA TİPLERİ

  • Kronik Açık Yaralar
  • Diyabetik, Nöropatik Yaralar
  • Arteriyel, Venöz, Lenfatik Bacak Yaraları
  • Onkolojik Yaralar
  • Travma Kaynaklı Yaralar
  • Cerrahi İşlem Sonucu oluşmuş Yaralar
  • Bası Yaraları


DİYABETİK AYAK YARALARINI DİĞER YARALARDAN AYIRAN FARKLAR NEDİR?

AYAĞIN YAPISINA AİT ÖZELLİKLER

Ayak çok hareketli parçaları, kalın, dayanıklı örtüsü, yağ yastıkçıkları ve adele kompartmanlarıyla yürümek için son derece mükemmel bir mimari yapıya sahiptir. Hayat boyu, atılan adımlarla dünyayı dört defa dolaşacak kadar uzun mesafe kat ederiz ve her adımda ayak ciddi bir basınç altında kalmaktadır.

TEDAVİ EDEN HEKİMLERLE İLGİLİ SORUNLAR

Yara, tıbbın en eski ve önemli konusu olduğu halde, diyabetik ayak yaraları, yanık, radyasyon yaraları ve bası yaraları gibi güç iyileşen yaraların kimler tarafından, nerede, ne şekilde tedavi edileceği konusunda hala ciddi bir ilgisizlik ve belirsizlik vardır. Başka bir ifadeyle, tıpta hiçbir konu yara tedavisi kadar ortada, sahipsiz kalmamıştır.

HASTAYA AİT SORUNLAR

Uzun ve kronik bir hastalığı kabullenme ve ona uygun bir hayat sürdürme, yeme ve içmeye sınır getirme, hayat boyu ilaç alma ve doktor kontrolünde kalma her insanın kolay başaracağı bir iş değildir.

Gelişmiş ülkeler, olanakları, sosyal ve sağlık güvenceleri ve en önemlisi bilgili ve bilinçli bireyleriyle bu işi başarmaktadırlar.  Şeker hastalığı kurallı, kontrollü, disiplinli bir yaşam tarzı gerektirir.

Bu koşullar yerine getirildiğinde bir ölçüde göz ve böbrek komplikasyonlarının önüne geçilebilir. Oysa ayak yaraları için bu yetmez. Ayrıca ayak sağlığı, ayak bakımı ve hissiz ayağı bekleyen tehlikeler konusunda sürekli öğrenen, okuyan, araştıran bir kafa yapısı ve yaşam tarzına sahip olmayı gerektirmektedir.