SERVİKS KANSERİ NEDİR?
Serviks kanseri kadınların en önemli sağlık sorunlarından biridir, bu nedenle erken tanı yaklaşımı oldukça başarılı olup serviks kanserinin tedavisinde önemli bir yer tutmaktadır.
Seksüel yoldan bulaşan bir hastalık olarak kabul edilmektedir. Erken tanı ve tedavi şansı en yüksek malignitedir. Ortalama yaş 52 olup kadın yaşamında 35-39 ve 60 64 iki artışı vardır.
EPİDEMİOLOJİ VE ETİOLOJİ
- Human Papiloma Virüs Özellikle Tip 16 ve 18
- Sosyal Ekonomik Düzeyi Düşük Kadınlar
- Kötü Hijyenli Kadınlar
- Erken Yaşta Koitus (İlişki)
- Çok Eşli Kadınlar
- Veya Partneri Çok Eşli Kadınlar
- Seksüel Geçişli Hastalık Öyküsü Olan Kadınlar
- Sigara
- Herpes Simpleks
- Vitamin C veya Beta Karoten veya Folat Eksikliği
30 yaşından küçük tanı alan veya ileri derece yaygın hastalık veya beklenilmedik yerlerde metastaz varsa olguda HIV araştırması yapılmalıdır.
ERKEN DÖNEM ORTAYA ÇIKAN SEMPTOMLAR
- Asiklik Vajinal Kanama
- Postkoital Kanama
- Kanlı ve Kötü Kokulu Akıntı
GEÇ DÖNEM ORTAYA ÇIKAN SEMPTOMLAR
- Bacak ve Kasık Ağrıları
- Fistüller
- Böbrek Fonksiyon Bozukluğu
- Anemi
SERVİKS KANSERİ TANISI NASIL KONULUR?
Özellikle preklinik dönemde saptanan şüpheli veya pozitif vajinal smear sonucunda kolposkopi ile biopsi LEEP ve Konizasyon tanı yöntemleridir. Tümör serviksde ekzofitik veya endofitik bir lezyon oluşturmuş ise buradan alınacak punc biopsiler ile de tanı konulabilir.
SERVİKS KANSERİ TÜRLERİ
- Epiteliyal Ensık görülen
- Adenokanserler %5-%10 Kısmını Oluşturur
- Diğer Epitelial Tümörler
- Mezenkimal Doku Tümörleri
- Metastatik Tümörler
SERVİKS KANSERİ TEDAVİSİ
- Evrelemeye Göre Belirlenir
- Konizasyon
- Histerektomi Basit
- Radikal Histerektomi
- Post-op Dönemde Kemoradioterapi.
SERVİKS KANSERİ TAKİBİ
- İlk iki yıl boyunca üç yada altı ayda bir fiziki ve pelvik muayene.
- Üç-beş yıl içinde 6-12 ayda bir genel değerlendirme
- Daha sonra yıllık takip
- Smear yıllık istenmeli!
- Görüntüleme nüksten şüpheleniliyorsa endikedir.
SERVİKS KANSERİNDE ERKEN TANI VE TARAMANIN ÖNEMİ
Serviks kanseri, erken evrede yakalandığında tedavi başarısı son derece yüksek olan kanser türlerinden biridir. Bu nedenle düzenli tarama programları, kadın sağlığının korunmasında hayati bir rol oynar. Pap smear testi ve HPV taraması, hastalık henüz belirti vermeden önce hücresel değişiklikleri saptayabilmektedir. Özellikle gelişmiş sağlık sistemlerinde serviks kanserine bağlı mortalitenin azalmasında tarama programlarının etkisi net bir şekilde görülmektedir. Düzenli kontroller, yalnızca hastalığın erken teşhisini sağlamakla kalmaz, aynı zamanda öncü lezyonların tedavi edilmesine de olanak tanır.
HPV AŞILAMASI VE KORUYUCU YAKLAŞIMLAR
Human Papilloma Virüs enfeksiyonu, serviks kanserinin en temel nedenlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle HPV aşıları, primer korunmada önemli bir yere sahiptir. Aşı uygulamaları, özellikle cinsel aktivite başlamadan önce yapıldığında en yüksek koruyucu etkiyi göstermektedir. Bununla birlikte aşılanmış bireylerin de düzenli tarama programlarını sürdürmesi büyük önem taşır. Güvenli cinsel yaşam alışkanlıkları, sigara kullanımından kaçınılması ve genel bağışıklık sisteminin güçlü tutulması da koruyucu yaklaşımlar arasında yer alır.
PSİKOLOJİK VE SOSYAL BOYUT
Serviks kanseri tanısı, kadınlar için yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda psikolojik ve sosyal açıdan da zorlayıcı bir süreçtir. Tanı anından itibaren kaygı, belirsizlik ve gelecek korkusu sıkça yaşanabilir. Bu nedenle tedavi sürecinde psikolojik destek, hasta ve yakınları için önemli bir tamamlayıcı unsur olarak değerlendirilmelidir. Multidisipliner yaklaşımlar, hastanın yalnızca hastalığını değil, yaşam kalitesini de merkeze alan bir tedavi süreci sunar.
ULUSLARARASI STANDARTLARDA TAKİP VE YAŞAM KALİTESİ
Tedavi sonrası takip süreci, nükslerin erken saptanması ve olası komplikasyonların yönetilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Uluslararası rehberler doğrultusunda yapılan düzenli kontroller, hastaların uzun dönem sağkalımını olumlu yönde etkiler. Bunun yanı sıra cinsel sağlık, doğurganlık planlaması ve genel yaşam kalitesi konuları da takip sürecinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bireye özel planlanan izlem programları, hastaların sosyal ve fiziksel yaşama sağlıklı bir şekilde geri dönmesini destekler.
ÖZET OLARAK
Serviks kanseri, önlenebilir ve erken tanı ile yüksek oranda tedavi edilebilir bir hastalıktır. Bilinçli toplumlar, düzenli tarama programları ve koruyucu sağlık hizmetleri sayesinde bu hastalığın yol açtığı kayıplar önemli ölçüde azaltılabilir. Kadınların kendi bedenlerini tanıması, belirtiler konusunda farkındalık geliştirmesi ve düzenli jinekolojik kontrollerini ihmal etmemesi, serviks kanseriyle mücadelede en güçlü adımlardır.
Serviks kanserini anlatmak geleceğe hazırlanan gençleri HPV aşısı ve PAP SMEAR testi yaptırmaya yönelik bilgi düzeylerini arttırmakta yararlı olacağını düşünmekteyiz.
KENDİNE 10 DAKİKA AYIR RAHİM AĞZI KANSERİNE KARŞI KORUN.
KENDİNİZE BİR FIRSAT VERİN RAHİM AĞZI KANSERİ TARAMASINA GELİN.
